Κυριακή, 15 Μαΐου 2011

ΠΩΣ ΝΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΕΤΕ ΕΝΑΝ ΛΑΧΑΝΟΚΗΠΟ


Για να καλλιεργήσετε λαχανικά, δεν χρειάζεται να δημιουργήσετε ολόκληρο λαχανόκηπο. Αρκούν μερικά τετραγωνικά μέτρα για να έχετε λαχανικά όλον τον χρόνο. Αλλά και εσείς που ο μόνος ελεύθερος χώρος σας είναι μία βεράντα, μπορείτε να καλλιεργήσετε σε γλάστρες αρωματικά φυτά, λίγο φρέσκο κρεμμυδάκι, μερικές τομάτες.


Οι σημαντικότεροι παράγοντες που επηρεάζουν την δημιουργία και την φροντίδα ενός λαχανόκηπου:
- Ο ελεύθερος χρόνος
- Η οργάνωση του λαχανόκηπου
- Η θέση του
- Το ανάγλυφο του εδάφους

Ο ελεύθερος χρόνος: Είναι σημαντικό να προσδιορίσετε τον ελεύθερο χρόνο που θα διαθέτετε για τον λαχανόκηπό σας. Ίσως να επεκταθείτε πολύ στην αρχή στα πλαίσια του αρχικού ενθουσιασμού και στη συνέχεια να αναγκαστείτε να περιορίσετε την φροντίδα των λαχανικών σας ή να εγκαταλείψετε ένα μέρος τους. Η εικόνα ενός παραμελημένου λαχανόκηπου ενδέχεται να σας απογοητεύσει. Μην πτοηθείτε. Ξεκινήστε και πάλι υπολογίζοντας εκ νέου τις απαιτήσεις σας.

Η οργάνωση: Όσο μικρός και αν είναι ο λαχανόκηπός σας, χρειάζεται να τον οργανώσετε με εσωτερικές διαιρέσεις-μονοπάτια, έτσι ώστε να είναι προσβάσιμη ολόκληρη η επιφάνειά του. Αν ο χώρος είναι πολύ μικρός, δημιουργείστε γύρω-γύρω ένα μικρό μονοπάτι. Αν ο χώρος σας είναι κάπως μεγαλύτερος, δημιουργείστε δύο μονοπάτια που θα διασταυρώνονται στο κέντρο. Σε μεγαλύτερους χώρους, διαμορφώστε μικρά μονοπάτια ανάμεσα στα κύρια δρομάκια. Ως γενική αρχή, φροντίστε ώστε όλα τα τμήματα του λαχανόκηπου να είναι εύκολα προσβάσιμα, με την λιγότερη δυνατή σπατάλη καλλιεργήσιμου χώρου.

Η θέση: Ένας λαχανόκηπος για να είναι παραγωγικός, χρειάζεται φως και θερμότητα. Επομένως, όσο λιγότερο σκιάζεται το έδαφος από δέντρα ή οικήματα, τόσο καλλίτερα αποτελέσματα θα προκύψουν. Αν ο χώρος είναι απροστάτευτος από τον βοριά, καλό είναι να τοποθετήσετε μία πυκνή περίφραξη ή μία παρόμοια κατασκευή για την προστασία των χειμωνιάτικων λαχανικών σας.

Το ανάγλυφο του εδάφους: Κατά κανόνα, ιδανικό για τον λαχανόκηπο είναι ένα επίπεδο έδαφος. Αν το έδαφος που διαθέτετε είναι υπερβολικά επικλινές, φροντίστε να το διαμορφώσετε σε επίπεδα, ώστε να μειωθεί κατά το δυνατόν η κλίση. Η μεγάλη κλίση, μπορεί να είναι αιτία να παρασυρθούν τα φυτά σας σε περίπτωση δυνατής βροχής, αλλά και να δυσκολέψει το αναγκαίο ομοιόμορφο πότισμα τους καλοκαιρινούς μήνες.



Λαχανόκηπος - Έδαφος: Προετοιμασία, λίπανση και διαμόρφωση

Στόχος είναι, να μπορείτε να δημιουργήσετε τον λαχανόκηπό σας, απλά και πρακτικά, όπως κάποτε συνέβαινε στον κήπο του χωριού, χωρίς λιπάσματα και φυτοφάρμακα. Και βέβαια, να απολαύσετε το προϊόν της προσπάθειάς σας, χωρίς να αισθάνεστε ότι ξοδέψατε δυσανάλογο χρόνο και κόπο σε σχέση προς το αποτέλεσμα.


Όσο μικρό και αν είναι το τμήμα του εδάφους στο οποίο θα θελήσετε να εγκαταστήσετε τον λαχανόκηπό σας, χρειάζεται να το προετοιμάστε κατάλληλα, έτσι ώστε να δημιουργηθούν οι καλλίτερες δυνατές συνθήκες για την ανάπτυξη των λαχανικών σας. Θα προσπαθήσουμε να βάλουμε σε μία σειρά όλες τις διαδικασίες προετοιμασίας ως εξής:
- Χώμα και είδη χώματος
- Προετοιμασία εδάφους-λίπανση
- Διαμόρφωση εδάφους

1. Χώμα και είδη χώματος
Όπως θα έχετε παρατηρήσει, το έδαφος διαφέρει ως προς το χρώμα του χώματος όχι μόνο από περιοχή σε περιοχή, αλλά, ακόμα και μέσα στα όρια της ίδιας περιοχής.
Θα έχετε ακούσει τις εκφράσεις «φτωχό» ή «γόνιμο» έδαφος. Κατά κανόνα λοιπόν, το χρώμα του χώματος, δίνει μία πρώτη ένδειξη για το κατά πόσον το έδαφος είναι φτωχό ή πλούσιο σε οργανικά συστατικά τα οποία είναι απαραίτητα για την ανάπτυξη των φυτών. Συνήθως το χρώμα του χώματος μπορεί να είναι :
- Σκούρο μαύρο
- Κοκκινωπό ή προς το κίτρινο, ή
- Καφέ χαλικωτό
χωρίς βέβαια να αποκλείονται και άλλα εδάφη με διαφορετικό χρώμα.

Ας δούμε κάπως αναλυτικότερα τι σημαίνει πρακτικά το χρώμα του χώματος για την επιτυχία του λαχανόκηπού σας.

Σκούρο μαύρο χώμα: Αν το τμήμα του εδάφους που προορίζετε για λαχανόκηπο, έχει σκούρο μαύρο χώμα, τότε είστε τυχεροί, γιατί το χρώμα του δηλώνει ότι είναι μάλλον πλούσιο σε οργανικά συστατικά και επομένως θα ευνοήσει καλλίτερα την ανάπτυξη των λαχανικών σας. Σκάψτε σε 2-3 σημεία σε βάθος 20-30 εκατοστά. Αν βρείτε από κάτω κόκκινο χώμα, τότε είστε διπλά τυχεροί, επειδή το κοκκινόχωμα ευνοεί την κατακράτηση υγρασίας και στεγνώνει κάπως πιο δύσκολα, με αποτέλεσμα τα φυτά σας να έχουν ένα σχεδόν ιδανικό έδαφος για την ανάπτυξή τους. Όχι πώς ένα τέτοιο χώμα δεν έχει απαιτήσεις λίπανσης. Απλά, δείχνει ότι το έδαφος δεν είναι φτωχό σε συστατικά που θεωρούνται απαραίτητα για την γονιμότητά του.

Κοκκινόχωμα ή κιτρινωπό: Ένα τέτοιο έδαφος, επιφανειακά, στερείται των θρεπτικών συστατικών που είναι απαραίτητα για την ανάπτυξη λαχανικών. Μπορεί να είναι κατάλληλο για πολυετή φυτά (δέντρα) με βαθιές ρίζες, αλλά μάλλον δεν είναι τόσο κατάλληλο για λαχανικά τα οποία έχουν επιφανειακό ριζικό σύστημα. Αν διαθέτετε τέτοιο έδαφος, μην απογοητεύεστε. Μπορείτε να το προετοιμάσετε έτσι, ώστε να γίνει κατάλληλο για λαχανικά. Απλώς θα χρειαστείτε περισσότερη οργανική ουσία (κοπριά ή άλλα οργανικά συστατικά όπως φύλλα) για να το εμπλουτίσετε. Μερικά κοκκινοχώματα, λόγω της σύστασής τους, δεν απορροφούν εύκολα την κοπριά ή το κομπόστ. Για να το διαπιστώσετε αυτό, μπορείτε να κάνετε την εξής δοκιμή. Σκορπίστε σε ένα σημείο του εδάφους μία ποσότητα κοπριάς, ανακατέψτε την καλά με το χώμα και ποτίστε. Επαναλάβετε τα ποτίσματα σαν να είχατε φυτέψει το μέρος. Μετά από 10-15 ημέρες, θα πρέπει η κοπριά και το χώμα να έχουν γίνει μία ομοιόμορφη μάζα και να μην ξεχωρίζουν. Αν όμως η κοπριά εξακολουθεί να ξεχωρίζει εμφανώς από το χώμα ή έχει εξαφανιστεί εντελώς, αυτό σημαίνει ότι το χώμα σας χρειάζεται αρκετά μεγαλύτερες ποσότητες οργανικών συστατικών (κοπριάς) για να ισορροπήσει.

Καφέ χαλικωτό: Αν δεν έχετε άλλο χώρο, θα πρέπει να μπείτε στο έξοδο να απομακρύνετε σε αρκετό βάθος το χώμα και να το αντικαταστήσετε με άλλο, κατάλληλο για λαχανικά.

Εν κατακλείδι, για να διαπιστώσετε αν ένα χώμα είναι γόνιμο, ρίξτε μια ματιά στα ζιζάνια. Αν είναι εύρωστα και θαλερά, αυτό είναι καλό σημάδι. Σε ένα έδαφος που τα ζιζάνια αναπτύσσονται καλά, είναι βέβαιο ότι το ίδιο θα συμβεί και με τα λαχανικά σας, αφού προηγουμένως μάθετε στα ζιζάνια ποιος κάνει κουμάντο στο συγκεκριμένο μέρος.

2. Προετοιμασία εδάφους-λίπανση
Η προετοιμασία του εδάφους που θα φιλοξενήσει τον λαχανόκηπό σας, αρχίζει κανονικά από το Φθινόπωρο και περιλαμβάνει :
- Βαθύ σκάψιμο και λίπανση το Φθινόπωρο.
- Ελαφρύ σκάψιμο τον Φεβρουάριο.

Μη σας πτοήσει το βαθύ σκάψιμο. Εννοούμε τόσο βαθύ, όσο μπορεί να εισχωρήσει στο έδαφος η τσάπα σας. Φροντίστε να αναποδογυρίζετε τις μπάλες του χώματος που ανασηκώνει η τσάπα σας, ώστε οι ρίζες των ζιζανίων να είναι προς τα πάνω και να εκτίθενται στο φως και τον αέρα. Έτσι, τα ζιζάνια θα ξεραθούν ευκολότερα ενώ τα κλαδιά τους θα θαφτούν κάτω από το χώμα, θα σαπίσουν και θα σχηματίσουν οργανική ουσία χρήσιμη για τα λαχανικά σας. Μην διαλύετε τις μπάλες και μην ισοπεδώσετε το μέρος μετά το φθινοπωρινό σκάψιμο. Οι βροχές του χειμώνα και ο πάγος, θα θρυμματίσουν το χώμα και θα το κάνουν ανάλαφρο. Απομακρύνετε μόνο τα πολυετή ζιζάνια που ενδεχομένως υπάρχουν και αφήστε τα μονοετή να θαφτούν. Στην συνέχεια ρίξτε άφθονη κοπριά ή κομπόστ(1).

Τον Φεβρουάριο, ξανασκάψτε το μέρος πιο ελαφρά, αλλά περισσότερο επιμελημένα ώστε να ενσωματωθεί τελείως η κοπριά στο έδαφος και απομακρύνετε μόνο τα μεγάλα χόρτα-ζιζάνια που ενδεχομένως έχουν μεγαλώσει στη διάρκεια του χειμώνα.
Πλέον το έδαφος είναι έτοιμο για διαμόρφωση και φύτευση

3. Διαμόρφωση εδάφους
Η κύρια εργασία διαμόρφωσης, συνίσταται στην δημιουργία των βραγιών, δηλαδή των τμημάτων που το καθένα τους θα φιλοξενήσει και ένα διαφορετικό είδος λαχανικού. Αυτό δεν είναι πάντα απαραίτητο, γιατί ορισμένα λαχανικά μπορούν να καλλιεργηθούν μαζί στον ίδιο χώρο. Οι βραγιές, έχουν διπλό σκοπό : Διευκολύνουν την πρόσβαση και επιτρέπουν την αποστράγγιση του πλεονάζοντος νερού κατά το πότισμα. Πριν αρχίσετε να διαμορφώνετε τις βραγιές, θα πρέπει να ισοπεδώσετε καλά το χώμα με ένα γράβαλο ή «καλλιεργητή»(2) και να τρίψετε τους χοντρούς σβώλους σε όσο το δυνατόν πιο λεπτά κομμάτια.

Οι βραγιές, διαμορφώνονται δημιουργώντας αυλάκια ή/και διαδρόμους οι οποίοι ορίζουν ταυτόχρονα και το μέγεθος των βραγιών. Δημιουργείστε με αυτό τον τρόπο, τόσες βραγιές όσα και τα είδη των λαχανικών που έχετε αποφασίσει να καλλιεργήσετε. Δεν είναι απαραίτητο όλες οι βραγιές να έχουν το ίδιο μέγεθος. Το μέγεθος κάθε βραγιάς, εξαρτάται από την ποσότητα του λαχανικού που έχετε αποφασίσει να καλλιεργήσετε εκεί. Μέλημά σας κατά τον σχηματισμό των βραγιών θα πρέπει να είναι, η εύκολη πρόσβαση σε όλα τα σημεία του λαχανόκηπου. Καλό είναι, ο προσανατολισμός των βραγιών να γίνεται προς τα νοτιοανατολικά, έτσι ώστε όλα τα λαχανικά σας να δέχονται την ίδια ποσότητα ηλιακού φωτός. Αν το σχήμα του χώρου σας, δεν σας διευκολύνει, προτιμήστε να διαμορφώσετε στενόμακρες βραγιές, για να επιτύχετε σε όλες τον επιθυμητό προσανατολισμό.

(1)-Κοπριά και Κομπόστ : Θα γνωρίζετε ασφαλώς την έκφραση «χωνεμένη κοπριά». Είναι κοπριά του προηγούμενου έτους η οποία έχει αφεθεί σε σωρούς να «χωνέψει». Αυτό σημαίνει ότι μέσα στον σωρό, αναπτύσσονται ωφέλιμοι μύκητες οι οποίοι, αποδομούν τα συστατικά της κοπριάς και τα μετασχηματίζουν σε οργανική ουσία κατάλληλη για λίπανση. Σημειώστε ότι η φρέσκια κοπριά, αν χρησιμοποιηθεί πριν χωνέψει, μπορεί να «κάψει» τα φυτά σας.
Το κομπόστ, είναι οργανική ουσία η οποία παρασκευάζεται από κοπριά, φύλλα, φύκια κ.λ.π., με τον ίδιο τρόπο που παρασκευάζεται η χωνεμένη κοπριά. Μόνο πού, το κομπόστ, παρασκευάζεται σε βιομηχανική κλίμακα και διατίθεται στην αγορά συσκευασμένο σε σάκους. Είναι ένα τέλειο οργανικό και οικολογικό λίπασμα όπως ακριβώς και η κοπριά. Μπορείτε να το βρείτε, απευθυνόμενοι σε καταστήματα οργανικών λιπασμάτων ή σε μεγάλα φυτώρια.
(2)-Γράβαλο ή καλλιεργητής : Είναι ένα μεταλλικό εργαλείο, σε σχήμα υπερμεγέθους χτένας. Χρησιμοποιείται για την ισοπέδωση του εδάφους και την απομάκρυνση ταυτόχρονα των ζιζανίων που δεν έχουν ενσωματωθεί στο χώμα κατά το σκάψιμο.


Λαχανόκηπος - Σπόροι: Συλλογή, Αποθήκευση, Σπορά, Μεταφύτευση

Μία από τις πιο σημαντικές φροντίδες είναι, η συλλογή των σπόρων από τα ίδια του τα λαχανικά ώστε να έχει τη δυνατότητα να τα αναπαράγει εξ υπ’ αρχής σε κάθε νέα καλλιεργητική περίοδο, με εντελώς δικά του μέσα. Βέβαια, πάντα μπορείτε να αγοράσετε σπόρους αλλά και έτοιμα φυτά για μεταφύτευση, από τα ειδικά καταστήματα αγροτικών προϊόντων. Ωστόσο, η παραγωγή των λαχανικών σας από σπόρους που θα έχετε μαζέψει εσείς, θα σας δώσει πιστεύω, τη γεμάτη αίσθηση του ολοκληρωμένου κηπουρού.

Θα δούμε λοιπόν, όλη τη διαδικασία και τα στάδια παραγωγής νέων φυτών από δικούς σας σπόρους, εξετάζοντας τα ακόλουθα σχετικά θέματα :
- Συλλογή σπόρων και αποθήκευση σπόρων
- Σπορά και σπορεία
- Μεταφύτευση νέων φυτών

1. Συλλογή σπόρων: Όπως πολύ καλά ξέρετε, η φύση επιλέγει τα πιο εύρωστα και δυνατά μέλη για την διαιώνιση των ειδών. Από αυτόν τον κανόνα δεν εξαιρούνται τα φυτά. Επομένως για να συλλέξετε τους σπόρους σας, θα πρέπει να επιλέξετε τα καλλίτερα και πιο δυνατά φυτά σας τα οποία θα αφήσετε να μεγαλώσουν και να καρπίσουν. Από το χειμωνιάτικο μαρούλι έως την καλοκαιρινή τομάτα, τα φυτά στο τέλος του κύκλου τους καρπίζουν με τον ιδιαίτερο για το καθένα τρόπο. Το μαρούλι θα ανθίσει και θα παράγει ένα απίθανο πλήθος από μικροσκοπικούς σπόρους. Η τομάτα θα ωριμάσει και θα σας δώσει επίσης πάμπολλους σπόρους. Για να συλλέξετε λοιπόν σπόρους καλής ποιότητας, αρκεί να κάνετε τα εξής:

• Σπόροι από φυτά που το φαγώσιμο μέρος τους είναι τα φύλλα (π.χ. μαρούλι, μαϊντανός κ.λ.π): Επιλέξτε δύο-τρία εύρωστα φυτά και αφήστε τα να ολοκληρώσουν τον κύκλο της ανάπτυξής τους. Μαζέψτε τους σπόρους όταν το μπουκέτο θα έχει κιτρινίσει για τα καλά και θα είναι εμφανώς ξερό. Κόψτε το προσεκτικά με ένα ψαλίδι, διπλώστε το σε μία πετσέτα χωρίς χνούδι και τρίψτε το. Ανοίξτε προσεκτικά την πετσέτα και θα δείτε ένα τεράστιο πλήθος μικρών σπόρων. Φυλάξτε τα σε χάρτινα φακελάκια
• Σπόροι από φυτά που το φαγώσιμο μέρος τους είναι ο καρπός (π.χ. Τομάτες, μπάμιες κ.λ.π): Επιλέξτε δυο-τρία εύρωστα φυτά και αφήστε μερικούς καρπούς πάνω σε αυτά να ωριμάσουν. Όταν ο μίσχος του καρπού ξεραθεί, είναι καιρός να μαζέψετε τους σπόρους που υπάρχουν στο εσωτερικό ων καρπών. Ειδικά στην τομάτα, μαζέψτε τους σπόρους όταν ο καρπός θα αρχίσει να ζαρώνει. Στα υπόλοιπα όπως η μπάμια ή η μελιτζάνα, κόψτε τον καρπό και μαζέψτε τους σπόρους όταν ο μίσχος θα έχει ξεραθεί τελείως. Επειδή αυτοί οι σπόροι είναι υγροί, θα πρέπει να τους στεγνώσετε σε μέρος ξηρό και σκιερό πριν τους αποθηκεύσετε σε χάρτινη συσκευασία.

Θυμηθείτε μία λεπτομέρεια: τα φυτά που έχετε επιλέξει για παραγωγή σπόρων, θα σταματήσετε να τα ποτίζετε όταν θα έχει ωριμάσει καλά ο καρπός, περίπου μία εβδομάδα έως δέκα ημέρες πριν από τη συλλογή.

Φυλάξτε τους σπόρους σας σε σκοτεινό και ξηρό μέρος και μην ξεχάσετε να γράψετε σε κάθε φάκελο το είδος του σπόρου που περιέχει.

Αν έχετε έναν οικογενειακό λαχανόκηπο και δεν σκοπεύετε να σπείρετε τον θεσσαλικό κάμπο, τότε, ένα μαρούλι παράγει τόσο σπόρο όσος χρειάζεται για τις ανάγκες μιας οικογένειας. Το ίδιο και ένας καρπός τομάτας ή μπάμιας ή μελιτζάνας.

2. Σπορά και σπορείο: Όταν έρθει ο καιρός για την αναπαραγωγή των φυτών σας, καλό είναι θα έχετε διαμορφώσει ένα σπορείο. Το σπορείο, είναι ένας προστατευμένος χώρος διαμορφωμένος με ιδιαίτερη προσοχή ώστε να μπορούν να βλαστήσουν οι σπόροι σας και να σας δώσουν νέα φυτά. Ο χώρος που απαιτείται δεν χρειάζεται να είναι μεγάλος. Μπορεί να είναι ένας μικρός χώρος στον κήπο σας, προφυλαγμένος καλά από τον αέρα ή ακόμα μπορεί να είναι μερικά καφάσια τα οποία θα γεμίσετε με χώμα. Πριν σπείρετε, θα πρέπει να προετοιμάσετε το χώμα ως εξής :
• Προσθέστε σε ποσοστό 50% χωνεμένη κοπριά ή κομπόστ.
• Ανακατέψτε το μείγμα πολύ καλά και δουλέψτε το ώστε να γίνει όσο πιο λεπτόκοκκο γίνεται. Αν κοιτάξετε για παράδειγμα το μέγεθος των σπόρων του μαϊντανού, θα καταλάβετε ότι ένας τέτοιος σπόρος αν καταπλακωθεί από ένα μεγάλο σβώλο χώματος δεν θα βλαστήσει ποτέ.
• Προκειμένου για καφάσια, τοποθετήστε ένα πλαστικό φύλλο το κάτω μέρος για να συγκρατείται το χώμα και κατόπιν γεμίστε τα με το χώμα.
• Ποτίστε το ώστε να βραχεί καλά.

Στη συνέχεια μπορείτε να σπείρετε τους σπόρους σας εφαρμόζοντας την ακόλουθη πρακτική κατά περίπτωση :
• Πολύ μικροί σπόροι (μαρούλι, μαϊντανός κ.λ.π): Πριν τους σπείρετε, ανακατέψτε τους με μία ποσότητα από το ίδιο το χώμα, έτσι ώστε να εξασφαλίσετε ότι θα διασπαρούν ομοιόμορφα στην επιφάνεια του χώματος. Στη συνέχεια απλώστε από πάνω μία πολύ λεπτή στρώση χώματος με το χέρι.
• Μεγάλοι σπόροι (τομάτας, πιπεριάς κ.λ.π) : Κάντε με ένα μολύβι τρύπες βάθους 1-2 εκατοστών και σε απόσταση 5 εκατοστά μεταξύ τους και βάλτε σε κάθε τρύπα από 1 σπόρο. Αν σας φαίνεται κουραστικό, μπορείτε να τους σπείρετε σκορπώντας τους πάνω στο χώμα και κατόπιν με ένα πολύ ελαφρύ ανάδευμα του χώματος να τους ενσωματώσετε σε αυτό.

Όταν ποτίζετε, και μέχρι να βλαστήσουν οι σπόροι, να τοποθετείτε πάνω στο χώμα ένα κομμάτι λινάτσας ή άλλου υφάσματος και να ποτίζετε πάνω σε αυτό με καταβρεχτήρι. Αποφεύγετε έτσι να παρασυρθούν οι σπόροι από το νερό και να ξεριζωθούν. Όταν βλαστήσουν, φροντίστε να ποτίζετε σιγά-σιγά για να μην ξεριζώσετε τα νεαρά φυτά.

Μέχρι να βλαστήσουν οι σπόροι σας και τα φυτά σας να φτάσουν σε ύψος τα 3-5 εκατοστά, το σπορείο σας χρειάζεται προστασία. Αν το έχετε εγκαταστήσει σε χώρο του κήπου σας, φροντίστε να το σκεπάζετε με πλαστικό κάλυμμα έχοντας τοποθετήσει τα κατάλληλα στηρίγματα.

Αν αντίθετα το έχετε εγκαταστήσει σε καφάσια, μπορείτε να τοποθετήσετε πάνω από κάθε καφάσι ένα γυάλινο σκέπασμα.

Το σκέπαστρο, προφυλάσσει τα νεαρά φυτά από το κρύο και ταυτόχρονα διατηρεί συνέχεια μία σχετική υγρασία όπως περίπου σε ένα θερμοκήπιο. Ποτίζετε όταν δείτε την υγρασία να πέφτει ή το χώμα να σπάει επιφανειακά και να δημιουργεί χαραμάδες.
Μετά από 10 περίπου ημέρες, θα εμφανιστούν τα νέα φυτά. Όταν βγάλουν 3-4 φυλλαράκια , αφαιρούμε τα καλύμματα και αφήνουμε τα φυτά μας να μεγαλώσουν ελεύθερα, φροντίζοντας πάντα να υπάρχει σχετική υγρασία στο χώμα.

3.Μεταφύτευση: Όταν τα φυτά μας φθάσουν σε ύψος γύρω στα 15 εκατοστά, είναι καιρός να τα μεταφυτεύσουμε στην οριστική τους θέση. Ανάλογα με το είδος, επιλέγουμε και την απόσταση μεταξύ τους. Πιο κοντινή στα μαρούλια πιο μεγάλη στις τομάτες. Στην παρουσίαση ορισμένων φυτών στη συνέχεια των άρθρων μας θα αναφερθούν οι σχετικές λεπτομέρειες για κάθε φυτό χωριστά.

Κατά την οριστική φύτευση :
• Ανοίξτε τις λακκούβες σε τέτοιο βάθος ώστε να χωρούν τα 2/3 του φυτού και να μένει έξω από το χώμα μόνο το 1/3.
• Αφαιρέστε τα φυτά από το σπορείο σας ένα-ένα με προσοχή και με το απαραίτητο χώμα στις ρίζες του. Αν δεν το καταφέρνετε πάντα αυτό, δεν πειράζει. Δεν είναι λόγος αποτυχίας η γυμνή ρίζα κατά τη μεταφύτευση.
• Ποτίστε καλά ώστε να ενσωματωθούν οι ρίζες στο χώμα.
Αν ακολουθήσετε όλα τα προαναφερθέντα, θα έχετε δημιουργήσει έναν λαχανόκηπο με δικούς σας σπόρους, ο οποίος δεν θα διαφέρει σε τίποτε από τον αντίστοιχο του χωριού. Είναι πολύ διαφορετικό να πάρετε έτοιμα μικρά φυτά σε γλαστράκια και διαφορετικό να τα δημιουργήσετε εσείς και να τα παρακολουθήσετε να βλαστάνουν να μεγαλώνουν και να κλείνουν πάλι τον κύκλο τους δίνοντάς σας νέους σπόρους. Αν μη τι άλλο, αντιλαμβανόμαστε καλλίτερα τον κύκλο της ζωής και κάνουμε ένα πολύ σημαντικό βήμα στην επαφή μας με τη φύση.